Tyrkir telja Íslendinga eiga möguleika

Athyglisverð fréttaskýring er birt í Turkish Daily News (http://www.turkishdailynews.com.tr/article.php?enewsid=99384) þar sem fjallað er um framboð Tyrklands til Öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna 2009-2010. Tyrkir keppa þar við Austurríkismenn og Íslendinga um tvö sæti. Athygli vekur að höfundur telur það Íslendingum til tekna í baráttunni að hafa ekki átt sæti í ráðinu hingað til en Tyrkir hafa þrívegis setið þar.

Höfundurinn Cengiz Aktar telur marga veikleika á framboði Tyrkja í grein sem birtist nýlega eða 19. mars. Hann nefnir fjögur atriði. Í fyrsta lagi telur hann vinskap Tyrkja við yfirvöld í Súdan veikja framboðið. Recep Tayyip Erdoğan, hafi í heimsókn til Súdans vísað því á bug að þjóðarmorð ætti sér stað í Darfur. Einungis Kínverjar hafi tekið þessa afstöðu á alþjóðlegum vettvangi. “Hvernig geta ríki Afríku gleymt slíkum hroka á sama tíma og við fölumst eftir atkvæðum þeirra á Allsherjarþinginu,” segir Aktar.

Í öðru lagi bendir höfundur á að Tyrkir hafi ekki viðurkennt Alþjóðlega glæpadómstól Sameinuðu þjóðanna (ICC).

Í þriðja lagi hafi Tyrkir ekki staðfest Kyoto-bókunina. “Almennt skortir ríkissjórnina áhuga á umhverfismálum, þrátt fyrir vitundarvakningu og áhyggjur alþjóðasamfélagsins.”

Í fjórða lagi er ástand mannréttinda Tyrklandi fjötur um fót. Landið hefur ekki staðið undir kröfum Alþjóðavinnumálastofnunarinnar (ILO) að ekki sé minnst á Mannréttindasáttmála Sameinuðu þjóðanna. Þá hafi Tyrkland verið gagnrýnt fyrir illa meðferð á flóttamönnum, einkum frá Írak.
Greininni lýkur Aktar með þessum orðum: “In order to deserve to have a seat on the U.N. Security Council, Turkey has to say “better to lose the saddle than the horse,” adopt proactive pro-U.N. policies and complete half-finished works in the course of this year.”

Á Ísland þá séns eftir allt?

Fljúga fiðrildi

Það er fyllsta ástæða til að óska UNIFEM á Íslandi til hamingju með frábæra fiðrildaviku á dögunum. Ég skrifaði mér til mikillar ánægju greinarkorn um söfnunina fyrir vefrit okkar hér á Upplýsingaskrifstofu Sameinuðu þjóðanna í Brussel (http://www.unricmagazine.org/) og af viðbrögðunum að dæma er óhætt að segja að árangur íslensku kvennanna vekur athygli út fyrir landsteinana. Til gamans má geta þess að á vefsíðu UNIFEM.org má sjá að austurríska landsnefndin þóttist góð að afhenda UNIFEM tíu þúsund evrur á dögunum. Það eru um það bil 1.2 milljónir króna en íslensku stallsystur þeirra söfnuðu 92 milljónum króna. Glæsilegt!

Ólöf Nordal: Velkomin í hóp Evrópusinna!

Ólöf Nordal, alþingismaður skrifar frábæra grein í Fréttablaðið í dag sem ég held að muni sæta miklum tíðindum. Þar lýsir hún því yfir að það sé tímaspursmál hvenær Ísland gangi í Evrópusambandið og rekur hvernig undirbúningur að því máli þurfi að vera.
Það eru út af fyrir sig tíðindi að þingmaður Sjálfstæðisflokksins gangi gegn flokksforystunni með jafn afgerandi hætti og raun ber vitni. Engum blöðum er um það að fletta að Ólöf tekur upp þráðinn þar sem Björn Bjarnason sleppti honum og dregur augljósar ályktanir af máli hans.
Enda þótt velflestir helstu stjórnmálaskörunar síðasta aldarfjórðungs tuttugustu aldar hafi upphaflega verið á móti EES samningnum (Davíð Oddsson, Steingrímur Hermannsson, Ólafur Ragnar Grímsson, Svavar Gestsson...) vilja þeir nú allir Lilju kveðið hafa. En það gleymist líka að Jón Baldvin Hannibalsson fór offari í málinu og sást ekki fyrir í málflutningi sínum.
Ólöf skrifar:
“Við gerð EES-samningsins átti að ganga frá ákvæðum stjórnarskrárinnar, t.d. hefði verið rétt að semja ákvæði um þjóðaratkvæðagreiðslur við vissar aðstæður, m.a. þegar kemur að valdaframsali í þá veru sem EES-samningurinn hefur í för með sér. Í mínum huga var gengið skarpt fram við gerð EES-samningsins og vel má vera að það hafi verið nauðsynlegt á þeim tíma. Hins vegar er staðreyndin sú, að áhrif samningsins inn í íslenska löggjöf hafa verið meiri en þorri manna gerði sér grein fyrir.”
Ég tel að Ólöf hitt naglann á höfuðið. Ísland hefur nú tekið upp að “minnsta kosti þrjá fjórðu hluta löggjafar Evrópusambandsins” að mati Olli Rehn, stækkunarstjóra Evrópusambandsins. Ólöf þorir að nefna það sem enginn hefur þorað að taka á. Málflutningur Evrópusinna líður nefnilega fyrir hvernig staðið var að EES samningnum. Lögfræðiállit þess efnis að ekki fælist framsal fullveldis í því að afhenda Evrópusambandinu löggjafarvald um allan innri markaðinn – sem er ekkert smávegis- hefur komið óorði á íslenska lögfræði.
Hjörleifur Guttormsson og félagar höfðu nefnilega mikið til síns máls í sínum málfllutningi þótt þeir drægju ranga ályktun af gagnrýni sinni.
Ég býð Ólöfu Nordal velkomna í hóp Evrópusinna um leið og ég óska henni til hamingju með að hafa tekið fullorðinstennurnar í íslenskri pólitík.

Ágætis byrjun og rúmlega það

Á dögunum þegar ég var heima á Íslandi varð mér hugsað til þess hvaða diska ég hefði keypt upp á síðkastið: Crosby, Stills, Nash and Young, Joni Mitchell, Herbie Hancock og (the young Turk) Nick Cave. Já, ég er gamaldags og oftast nær stoltur af því en ákvað nú samt sem áður að labba mér inn í Skífuna og kynna mér nýjasta nýtt.
Ég bað afgreiðslumanninn um að hlífa mér við mestu krúttlegheitum íslenskra poppara en benda mér á það svalasta í íslenska bransanum.
Það er skemmst frá að segja að ég varð ekki fyrir vonbrigðum. Celebrating life er víst fyrsti diskur Borko (Björn nokkur Kristjánsson að ég held) en það er óhætt að segja að það sé fyllsta ástæða til að mæla með honum, ekki síst við ellismelli eins og þá sem lesa Eyjan.is. Vissulega eru ákveðin krúttleg element á þessum disk og á köflum minnir tónlistin á Múm – en það er ekki leiðum að líkjast, öðru nær. Gott ef það eru ekki Mike Oldfield áhrif þarna líka. Gildir einu, þetta er sá íslenski tónlistarmaður sem ég er spenntastur fyrir þessa dagana ásamt Valgeiri Sigurðssyni og títtnefndum Múm-verjum.
Mér er svo ánægja að bæta við þennan hóp VilHelm sem betur er þekktur sem ljúfmennið Villi Naglbítur. Lágstemmd, tilgerðarlaus og persónuleg plata þar sem andi Nick Cave, Neil Young og Leonard Cohen, jafnvel Johnny Cash svífur stundum yfir vötnum en þó fyrst og fremst persónuleiki listamannsins. Ágætis byrjun og vel rúmlega það.

Capello kennir mannasiði

Enskir fjölmiðlar fara mikinn í gagnrýni sinni á Javier Mascherano og Ashley Cole sem báðir hafa sýnt dómurum dónaskap undanfarið í ensku knattspyrnunni. Framkoma þeirra var til skammar og vekur spurningar um hvers vegna verið er að veita tugmilljónum af almannafé í knattspyrnu.
Ætlar einhver að segja mér að knattspyrnumenn almennt séu góðar fyrirmyndir? Fyrir utan dónaskapinn á leikvellinum eru enskir knattspyrnumenn alræmdir fyrir sukksamt stóðlífi, hómófóbíu, landlægt kynþáttahatur og almenna siðblindu. Látum það liggja milli hluta en verra er að þeir eru þekktir fyrir að þykjast vera yfir það hafnir að fara á salerni til að kasta af sér vatni, heldur pissa í blómapotta í fjölmennum samkvæmum. (Þetta á ekki bara við um enska knattspyrnumenn.).
Mér þykir hins vegar miður að það gleymist hvers vegna Cole var bókaður í umræddum leik. Það var fyrir ruddalegt brot sem hæglega hefði getað kostað andstæðing hans beinbrot. Mér finnst það mun alvarlegra mál en hvimleitt tuð í dómurum. Cole fékk einungis gult spjald fyrir brotið en engu að síður réðust Terry, Lampard og Cole að dómaranum á sérlega ógnandi hátt. Tilviljun að þetta eru allt Englendingar?
Þetta atvik hefur þegar kostað Terry fyrirliðastöðuna í enska landsliðinu og hugsanlega Cole stöðuna. Það væri hið besta mál ef Capello hinn ítalski kenndi þeim mannasiði. Og gerði kannski kröfu um að landsliðsmenn væru klósettvanir. Síðan mætti gera þá kröfu líka í íslenska landsliðinu. Hver veit.

Bófaflokkar slást um ránsfeng

Finnur Ingólfsson svarar skrifum Sigurðar G. Guðjónssonar þar sem hann er ásakaður um vafasama viðskiptahætti með orðagljáfri og skætingi á Visir.is. Segir hann að Sigurður G. ætti að “líta í eigin barm” þegar um umboðslaus viðskipti sé að ræða.
Fjölmiðillinn flytur þessi tíðindi athugasemdalaust, gerir enga tilraun til að útskýra ummæli Finns og alls enga til að setja málið í samhengi með því að rifja upp forsögu málsins, hvað þá að komast til botns í því. Vonandi kemur hins vegar að því að það verði gert.
Sigurður tæpir þarna á einum anganum af því máli hvernig nokkrir forkólfar framsóknar- og samvinnumanna náðu að sölsa undir sig “eigendalausum” leyfum af SÍS. Var þetta síðan notað til að fá Búnaðarbankann gefins með lygasögu um aðkomu erlends banka. Finnur Ingólfsson er vellauður maður eftir hans hlut af því sem kallað hefur verið “stærsta bankarán Íslandssögunnar”. Hann hefur hins vegar engan orðstír: myndi einhver kaupa notaðan bíl af þeim manni?
En “even the paranoid have enemies” og oft ratast kjöftugum satt á munn. Einhvern hlut hefur Sigurður G. Guðjónsson átt í baráttunni sem staðið hefur yfir um Sparisjóðina – ég þekki það þó ekki svo gjörla. Í raun er þar svipuð rússnesk einkavæðing á ferðinni og með eignir samvinnuhreyfingarinnar og ríkissjóðs.
Alkunna er að betri borgurum og starfsmönnum var boðið að gerast stofnfjáreigendur í SPRON á hreinum pólitískum forsendum. Nú lesum við fréttir um að enn einn stjórnarmaðurinn í fyrirtækinu hafi selt hlut sinn fyrir rúmlega hundrað milljónir. Hann lætur fjölmiðla ekki ná í sig, fer hlæjandi í bankann og gefur þjóðfélaginu langt nef. Fjölskylda núverandi fjármálaráðherra hefur einnig hagnast verulega á stofnfé sínu í Sparisjóði Hafnarfjarðar eða mun gera það. Borgarstjóri réð miklu um hverjum var boðað að gerast stofnfjáreigendur í SPRON. Fyrst voru það vinir Davíðs, síðan bætti Ingibjörg Sólrún sínum vinum í hópinn.
Mér dettur ekki í hug að bera saman þá sem gengust í ábyrgðir fyrir sparisjóði í árdaga við menn sem misnotuðu pólitíska aðstöðu og beittu blekkingum til að komast yfir tugi milljarða króna. En engu að síður er staðreyndin sú að ótrúlega margir hafa hagnast gríðarlega á pólítískum tengslum sínum. Ekki bara Finnur Ingólfsson, þótt hann beri höfuð og herðar yfir aðra bæði hvað varðar upphæðirnar og aðferðirnar. Stundum minna íslenskir stjórnmálaflokkar á bófaflokka sem slást um ránsfeng.

Friðarstóll fyrir gamlar stjórnmálakempur

Stefán Þórarinsson, forstjóri Nýsis gagnrýnir íslenska þróunarsamvinnu harkalega í viðtali við Morgunblaðið sem vakið hefur minni athygli en skyldi. Stefán vann hjá stofnuninni um allangt skeið og hefur setið í nefnd til að vinna að úrbótum í þessum málaflokki. Hann sat eitt sinn í varastjórn stofnunarinnar en sat aðeins einn fund og var ekki boðaður á annan eftir að hafa gagnrýnd stefnu hennar!
“Mestu mistökin voru þau að gera stofnunina að einhvers konar friðarstóli fyrir gamlar stjórnmálakempur sem voru orðnar vígamóðar eftir átök stjórnmálanna. Ég er ekki að gagnrýna stjórnmálamennina sem þessari stöðu hafa gegnt en báðir eru dugnaðarforkar og góðir stjórnendur. Ég er að gagnrýna fyrirkomulagið því að með þessu er búið að taka þetta starf framkvæmdastjóra ÞSSÍ af vinnumarkaði og eyrnamerkja litlum hópi manna. Það er ekki gott fyrir ÞSSÍ og til lengdar mun þetta draga stofnunina niður og einangra hana frá þjóðinni eins og raunin hefur orðið að mínu áliti.”
Alkunna er að félag íslenskra stjórnmálaleiðtoga sló skjaldborg um Sighvat Björgvinsson þegar til stóð að reka hann í ráðherratíð Valgerðar Sverrisdóttur. Um frammistöðu gamla kratahöfðingjans segja gárungarnir: "Hann er bæði á móti þróun og samvinnu!"
Líkurnar á að Ingibjörg Sólrún stuggi við guðföður Samfylkingarinnar eru vitaskuld litlar, en almennt þykir vonlítið að nokkrar umbætur verði gerðar fyrr en gamli pólitíkusinn hverfi á brott.
En gagnrýni Stefáns snýr ekki aðeins að þessu:
„Verkefnaval ÞSSÍ ber æ meiri keim af friðþægingaraðstoð. Einkennin eru þau að um er að ræða lítil verkefni í félagslega geiranum sem hreyfa lítið við grundvallarþáttum mannlífsins. Þetta er fyrst og fremst nokkurs konar góðgerðarstarf fyrir litla hópa sem breytir litlu um þjóðfélagsþróunina hjá viðkomandi þjóð þegar til lengri tíma er litið.
Það sem við fáum út úr þessu er að við getum sagt á alþjóðavettvangi að við veitum þróunaraðstoð. Um leið sefum við huga okkar þrátt fyrir örbirgð þróunarlandanna og teljum okkur trú um að hafa lagt okkar að mörkum. En betur má ef duga skal því að við leggjum ekki nægilega orku og metnað í íslenska þróunarstarfið.“
„Yfirleitt eru þetta svo einföld verkefni að þau geta ekki mistekist. En þau hafa sáralítil áhrif og valda engum stórum breytingum í þjóðfélaginu en gagnast afmörkuðum hópum.
Það hefur litla þýðingu að gefa mönnum heilsugæslustöðvar ef þeir eru svangir og geta ekki aflað sér lífsviðurværis. Fólk verður að hafa vissu fyrir því að það eigi í sig og á áður en það fer að hugsa um önnur lífsins gæði.“
Stefán segir að Íslendingar geti komið að málum eins og orkuvinnslu úr jarðhita og fallvötnum, fiskveiðum, landbúnaði, flugmálum, ferðaþjónustu, fjármálaþjónustu og almennri verslun, iðnaði og þjónustu. “Þetta hefði í för með sér meiri viðskipti við þróunarlöndin en þess óska þau helst. Kaupið framleiðslu okkar og þá vegnar okkur vel, segja menn þar. Ölmusur geta jafnvel komið í veg fyrir framfarir.“
Stefán leggur meðal annars til að bjóða út verkefni „ÞSSÍ lætur nú starfsmenn sína inna öll verk af hendi. Sárasjaldan er leitað til einkageirans. Þetta hefur leitt til þess að íslensk fyrirtæki hafa litla eða enga reynslu af verkefnum í þróunarlöndunum og eiga því mjög erfitt uppdráttar með að bjóða í verkefni sem boðin eru út af ýmsum alþjóðaþróunarbönkum svo sem NDF (Norræna þróunarsjóðnum).”
Niðurstaða Stefáns er: “Það er kominn tími til að Íslendingar hasli sér í alvöru völl á þessu sviði. Á þann hátt getum við orðið meðbræðrum okkar og -systrum í þróunarlöndunum að mestu liði.“